S02E37 | Minni verðbólga, Sjávarútvegsdagurinn, JBT Marel o.fl.

30. nóvember 2025 -

1. Næsti fundur peninganefndar Seðlabankans um stýrivexti verður ekki fyrr en 4. febrúar eða eftir tæpa 70 daga. Hvers vegna ekki að skjóta inn fundi fyrr ef verðbólgan er á niðurleið? Kannski ágætt að bíða eftir annarri mælingu áður en menn taka andköf.

2. Nýjsta verðbólgumælig Hagstofunnar 3,7% kom flestum á óvart. Þar spiluðu lækkun flugfargjalda meðal annars stóra rulla. Og ég sem hélt að fargjöld hefðu jafnvel hækkað eftir fall Play.

3. Raunvextir sjaldan verið hærri. Það er fróðlegt að fylgjast með fylgni verðbólgu og stýrivaxta. Stýrivextirnir fylgja engan veginn niður með verðbólgunni. 

4. Það vekur athygli að hækkun launavísitölunnar mælist í kringum 8% á ársgrundvelli, mánuð eftir mánuð. Það virðist vera launaskrið í landinu þrátt fyrir verulegt andstreymi í atvinnulífinu að undanförnu. Það er rannsóknarefni út af fyrir sig. Svo taka samningsbundnar launahækkanir gildi eftir áramót. 

5. Mikil hækkun launavísitölu umfram kjarasamningsbundnar hækkanir er ákveðin ráðgáta.

6. Úrvalsvísitalan hefur undanfarin ár hækkað að hausti til. En hún hefur nánast verið lárétt frá því í byrjun júní. En kemur óvæntur jólabónus til hluthafa? Það er nú það.

7. Það vakti athygli að Þakkargjörðamáltíðin í Bandaríkjunum (kalkúnninn) hefði lækkað í verði á milli ára. Hvað með jólasteikina hér heima? Hversu mikið ætli hún hafi hækkað?

8. Mikillar bjartsýni gætir meðal hlutahafa í bandarískum fyrirtækjum og þar á bæ hafa heyrst raddir að t.d. S&P 500-vísitalan fari yfir 8 þúsund stig á næsta ári vegna lækkandi vaxta og áhrifa gervigreindarinnar. Aðrir spá að bandarísk hlutabréf séu orðin alltof dýr. 

9. Hækkun eða lækkun? Það getur verið áhættusamt fyrir íslensku lífeyrissjóðina að fjárfesta núna telji þeir að erlendir hlutabréfamarkaðir séu í hæstu hæðum og eigi eftir að lækka.

10. Sjávarútvegsdagurinn. Það eru líklega fáar atvinnugreinar þar sem safnað er saman jafngóðum upplýsingum um fyrirtækin og í sjávarútvegi en Deloitte heldur utan um þau mál. Afkoma fyrirtækja í sjávarútvegi lækkaði á milli áranna 2023 og 2024. 

11. Sameining JBT og Marels virðist hafa heppnast betur en margir áttu von á. Að vísu kom í ljós í byrjun ársins að bókunarstaðan var mun betri en oft áður. Ennfremur virðast auknir verndartollar í heiminum ekki hafa haft mikil áhrif á fyrirtækið. 

12. Merki eru um minnkandi spennu á vinnumarkaði. Atvinnuleysi fer vaxandi, hægt hefur á fjölgun starfa og skortur á vinnuafli hefur minnkað skv. nýjustu könnunum Gallup fyrir Samtök atvinnulífsins og Seðlabanka Íslands.

13. Þá fórum við yfir stöðuna hjá Brimi en verð bréfa í fyrirtækinu hefur hækkað um 18% á einum mánuði. Hún virðist hafa verið væn Lýsis-skeiðin en auðvitað eru blikur á lofti hjá hinum skráðu sjávarútvegsfyrirtækjum varðandi uppsjávarfiskinn.

14. Landeldið fékk að sjálfsögðu sinn skerf en yfir 300 milljarða fjárfesting er í þessari grein sem lofar mjög góðu.

15. Loks ræddum við félagarnir um hvort eitthvað þurfi að eiga við klukkuna – og jafnavel setja hana í samhengi við tímabeltið; þ.e. seinka henni. Stóra spurningin er þessi: Viljum við fara inn í daginn með meiri dagsbirtu og fá þá myrkrið yfir okkur fyrr á daginn? Það er nú það; það er búið að rífast og rökræða um þessi mál lengi. Kannski stóraukin kulnun á vinnumarkaði hafi eitthvað með birtuna á morgnana að gera?

S02E37 | Minni verðbólga, Sjávarútvegsdagurinn, JBT Marel o.fl.

30. nóvember 2025 -

1. Næsti fundur peninganefndar Seðlabankans um stýrivexti verður ekki fyrr en 4. febrúar eða eftir tæpa 70 daga. Hvers vegna ekki að skjóta inn fundi fyrr ef verðbólgan er á niðurleið? Kannski ágætt að bíða eftir annarri mælingu áður en menn taka andköf.

2. Nýjsta verðbólgumælig Hagstofunnar 3,7% kom flestum á óvart. Þar spiluðu lækkun flugfargjalda meðal annars stóra rulla. Og ég sem hélt að fargjöld hefðu jafnvel hækkað eftir fall Play.

3. Raunvextir sjaldan verið hærri. Það er fróðlegt að fylgjast með fylgni verðbólgu og stýrivaxta. Stýrivextirnir fylgja engan veginn niður með verðbólgunni. 

4. Það vekur athygli að hækkun launavísitölunnar mælist í kringum 8% á ársgrundvelli, mánuð eftir mánuð. Það virðist vera launaskrið í landinu þrátt fyrir verulegt andstreymi í atvinnulífinu að undanförnu. Það er rannsóknarefni út af fyrir sig. Svo taka samningsbundnar launahækkanir gildi eftir áramót. 

5. Mikil hækkun launavísitölu umfram kjarasamningsbundnar hækkanir er ákveðin ráðgáta.

6. Úrvalsvísitalan hefur undanfarin ár hækkað að hausti til. En hún hefur nánast verið lárétt frá því í byrjun júní. En kemur óvæntur jólabónus til hluthafa? Það er nú það.

7. Það vakti athygli að Þakkargjörðamáltíðin í Bandaríkjunum (kalkúnninn) hefði lækkað í verði á milli ára. Hvað með jólasteikina hér heima? Hversu mikið ætli hún hafi hækkað?

8. Mikillar bjartsýni gætir meðal hlutahafa í bandarískum fyrirtækjum og þar á bæ hafa heyrst raddir að t.d. S&P 500-vísitalan fari yfir 8 þúsund stig á næsta ári vegna lækkandi vaxta og áhrifa gervigreindarinnar. Aðrir spá að bandarísk hlutabréf séu orðin alltof dýr. 

9. Hækkun eða lækkun? Það getur verið áhættusamt fyrir íslensku lífeyrissjóðina að fjárfesta núna telji þeir að erlendir hlutabréfamarkaðir séu í hæstu hæðum og eigi eftir að lækka.

10. Sjávarútvegsdagurinn. Það eru líklega fáar atvinnugreinar þar sem safnað er saman jafngóðum upplýsingum um fyrirtækin og í sjávarútvegi en Deloitte heldur utan um þau mál. Afkoma fyrirtækja í sjávarútvegi lækkaði á milli áranna 2023 og 2024. 

11. Sameining JBT og Marels virðist hafa heppnast betur en margir áttu von á. Að vísu kom í ljós í byrjun ársins að bókunarstaðan var mun betri en oft áður. Ennfremur virðast auknir verndartollar í heiminum ekki hafa haft mikil áhrif á fyrirtækið. 

12. Merki eru um minnkandi spennu á vinnumarkaði. Atvinnuleysi fer vaxandi, hægt hefur á fjölgun starfa og skortur á vinnuafli hefur minnkað skv. nýjustu könnunum Gallup fyrir Samtök atvinnulífsins og Seðlabanka Íslands.

13. Þá fórum við yfir stöðuna hjá Brimi en verð bréfa í fyrirtækinu hefur hækkað um 18% á einum mánuði. Hún virðist hafa verið væn Lýsis-skeiðin en auðvitað eru blikur á lofti hjá hinum skráðu sjávarútvegsfyrirtækjum varðandi uppsjávarfiskinn.

14. Landeldið fékk að sjálfsögðu sinn skerf en yfir 300 milljarða fjárfesting er í þessari grein sem lofar mjög góðu.

15. Loks ræddum við félagarnir um hvort eitthvað þurfi að eiga við klukkuna – og jafnavel setja hana í samhengi við tímabeltið; þ.e. seinka henni. Stóra spurningin er þessi: Viljum við fara inn í daginn með meiri dagsbirtu og fá þá myrkrið yfir okkur fyrr á daginn? Það er nú það; það er búið að rífast og rökræða um þessi mál lengi. Kannski stóraukin kulnun á vinnumarkaði hafi eitthvað með birtuna á morgnana að gera?

S04E03-harmageddon-stilla_2.1.1
S04E03 | Hreðjatak öfgafemínismans
Mál Guðbrandar Einarssonar í Viðreisn sýnir okkur að hverslag tak öfgafemínisminn hefur enn á íslenskri umræðu. Enginn þorir að koma manni til varnar...
S03E02-hluthafaspjallid-stilla1
S03E02 | Verðbólguskot skelfir hluthafa
Ritstjórarnir, þeir Jón G. Hauksson og Sigurður Már Jónsson, fara yfir efnahagsástandið og skoða helstu tíðindi á hlutabréfamarkaði. Hlutabréfavísitalan sleikir nú 3000 stigin...
S04E04-Spjallid-Vignir-Still1_1.1.1
S04E04 | Glímdi við lífshættulegt þunglyndi áður en hann fann tilgang sinn
Skákmaðurinn Vignir Vatnar Stefánsson er 22 ára og er bæði yngsti og nýjasti stórmeistari landsins. Hann hefur verið sigursæll á helstu mótum og...
S04E02-harmageddon-stilla_2.1.1
S04E02 | Frjálsleg túlkun frjálslyndra nær nýjum hæðum
Þjóðskrá greinir frá því að fjölgun erlendra ríkisborgara hafi verið umtalsvert meiri en fjölgun íslenskra ríkisborgara á árinu sem var að líða, eins...
Scroll to Top
Persónuverndaryfirlit

Vafrakökur á brotkast.is
Brotkast.is notar vafrakökur á vefsvæði sínum til þess að bæta upplifun notenda og eðlilega virkni á vefnum. Vafrakökur eru notaðar í ýmsum tilgangi, þar á meðal til þess að bæta virkni vefsvæða, tryggja gæði efnis sem þar er að finna og til þess að halda utanum tölfræði um notkun vefsvæðis og greiningar byggðar á þeim.

Hvernig get ég stjórnað vafrakökum?
Hægt er að slökkva á vafrakökum með því að fylgja leiðbeiningum sem koma upp á forsíðu. Einnig er hægt að stjórna vafrakökum með því að breyta stillingum í vafra (sjá til dæmis aboutcookies.org.uk). Athugaðu að ef þú eyðir öllum vafrakökum eða ef þú kemur í veg fyrir að vefsíður brotkast.is geti notað vafrakökur getur það haft áhrif á upplifun þína af notkun vefsins og ýmsa þá þjónustu sem þar kann að vera boðið upp á.